مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معارف عقلی 2008-2126 2 3 2007 10 23 بررسی رابطه علم کلام و فلسفه / علی ربانی‌گلپایگانی 9 460 FA Journal Article 2007 10 23 علم کلام از نخستین دانش هایی است که در بستر اندیشه اسلامی با الهام گیری از وحی و عقل برای تبیین باورهای دینی و نیز پاسخ گویی به شبهه های مخالفین پدید آمد. از سوی دیگر، با گسترش قلمرو جهان اسلام و ارتباط نزدیک مسلمانان با پیروان دیگر ادیان و مکاتب، آرای فلسفی از شرق و غرب عالم در میان مسلمانان راه یافت. پس از پذیرش آرای فلسفی در میان گروه های اسلامی، به تدریج مباحث کلامی با مسائل فلسفی آمیخته شد تا آنجا که در سده های اخیر بعضی ادعا کردند که کلام شیعی چیزی جز الهیات بالمعنیٰ الاخص (فلسفه) نیست. در این مقاله بر آنیم تا ربط و نسبت میان کلام و فلسفه را در سه امر، یعنی در موضوع، روش و غایت، روشن سازیم تا از ادعاهای افراطی و نیز تفریطی در حق کلام و فلسفه پرهیز شود.