مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 07 01 بازسازی مفهومی مساله ایمان از دیدگاه کرکگور و علامه مصباح ره 5003869 10.22034/maarefeaqli.2026.5003869 FA محمدحسین میردریکوندی دانشجوی دکتری- مؤسسه امام خمینی ره 0009-0002-6113-0397 Journal Article 2026 05 24 By conducting a conceptual analysis between the two rationalist and faith-oriented thinkers, we can easily find a justification for their theory. In other words, both Kierkegaard and Allama Misbah (may Allah have mercy on them), based on what they have done in the initial stage of conceptual analysis, have correctly taken the next steps and both have correctly theorized according to their basis. When we consider reason as objective thinking that does not have an understanding of the inner world, and also when we consider the will as the provider of human humanity, regarding faith, which is supposed to be the main stage of man, we will naturally say that this faith should not be achieved by reason and should be the product of the will. On the other hand, when we consider reason, despite its limitations, as the discoverer of the truths of the world, and also consider will as a prelude to every voluntary act, including faith, we must naturally consider faith as something based on reason and free will simultaneously. با انجام مفهوم¬شناسی میان دو اندیشمند عقل¬گرا و ایمان¬گرا، به خوبی می¬توان توجیهی برای نظریه¬ی ایشان پیدا نمود. به عبارت دیگر هم کرکگور و هم علامه مصباح (ره)، بر اساس آنچه در مرحله¬ی ابتدائی مفهوم-شناسی انجام داده¬اند، به نحو صحیحی قدم¬های بعدی را طی کرده و هردو بر طبق مبنایشان به نحو صحیحی نظریه¬پردازی کرده¬اند. زمانی که عقل را آفاقی¬اندیشی بدانیم که درکی از عالم انفسیت و درون ندارد، و همچنین زمانی که اراده را تامین¬کننده¬ی انسانیت انسان بدانیم، در خصوص ایمانی که قرار است مرحله¬¬ی اصلی انسان باشد، طبیعتا خواهیم گفت که این ایمان نباید با عقل حاصل شده و باید محصول اراده باشد. از طرف دیگر زمانی که ما عقل را علی¬رغم محدودیت¬هایش، کاشف از حقایق جهان دانسته و همچنین اراده را مقدمه¬ای برای هر فعل اختیاری از جمله ایمان بدانیم، طبیعتا باید ایمان را امری مبتنی بر عقل و اختیار، به صورت همزمان، به شمار آوریم.