مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معارف عقلی 2008-2126 10 2 2017 01 09 رویکردی به مهم‌ترین سرچشمه‌ها و بنیادهای مؤثر بر حکمت اشراق / عباس حاجیها 7 741 FA Journal Article 2015 01 11 حکمت اشراق، حکمتی وزین و تاریخ مدار است که ریشه در حکمت های هرمسی، یونانی، ایرانی و اسلامی دارد. از این رو، بنیادهای حکمت اشراق را به لحاظ هریک از حوزه های فلسفی یادشده بررسی و مهم ترین و بنیادی ترین عناصر حکمت اشراق را در حوزه های فلسفی پیش گفته ردیابی کرده ایم. در این باره هرمس را به لحاظ نظریه درجات متعدد عالم و مبدأ بودن او در دو حوزه حکمای ایرانی و یونانی مورد توجه قرار داده ایم و در این راستا به خمیره ازلی حکمت و به سرچشمه های یونانی حکمت اشراق و فیلسوفان اثرگذار یونانی بر آن پرداخته ایم که عبارت اند از: فیثاغورث، انباذقلس و افلاطون. همچنین با بررسی دقیق سرچشمه های ایرانی حکمت اشراق، مهم ترین مبانی و عناصر حکمی ایرانی در حکمت اشراق را نشان دادیم و روشن ساختیم که این عناصر ریشه در حکمت فهلویون دارند. این مبانی همچون «نور»، «کیان خرّه»، «ارباب انواع» و «انائیت ازلی»، آنقدر مهم اند که بدون حکمت اشراقی بودن، فهم آنان ممکن نمی شود. پس با بحث درباره این عناصر به مبدأشناسی حکمت اشراق پرداخته ایم که از مهم ترین آنها «خورنه» است که در مبحث «کیان خرّه» ولایت الهی را در صولت شهریار یادآور می شود.