This article will be published in future issues of .
قاعده الواحد و توحید افعالی؛ بازخوانی تعارض ظاهری و صورت‌بندی «انسجام وجودی عالم» با تکیه بر تفکیک ملامهدی نراقی
Article Type:
Promotional
Writers:
10.22034/maarefeaqli.2026.5003963⏳
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :قاعده الواحد و توحید افعالی؛ بازخوانی تعارض ظاهری و صورت‌بندی «انسجام وجودی عالم» با تکیه بر تفکیک ملامهدی نراقی
Abstract:
هدف این پژوهش بازخوانی قاعده «الواحد» بر اساس تفکیک ملامهدی نراقی میان دو معنای توحید افعالی و استخراج «نظریه انسجام وجودی عالم» به عنوان یک اصل ایجابی است. این تحقیق با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای انجام شده و داده‌های اصلی آن از متون فلسفه اسلامی (ابن سینا، صدرالمتألهین، نراقی) و تفاسیر معاصر گردآوری و با روش تحلیل مفهومی و استدلال عقلی بررسی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که نراقی دو معنا برای توحید افعالی ارائه می‌کند: «وحدت فعل الهی» (صدور واحد بسیط بی‌واسطه) و «یگانگی خداوند در افعال» (استناد کل موجودات به او). بر این مبنا، قاعده الواحد نه یک اصل سلبی، بلکه مبنای اثبات «جهان به‌هم‌پیوسته» با سلسله طولی منسجم است و این نظریه با مفاهیمی مانند درهم‌تنیدگی کوانتومی و اصل تمام‌نگری هم‌سویی مفهومی دارد. نتیجه آنکه قاعده الواحد زیربنای جهان‌بینی منسجمی است که در آن همه موجودات در یک نظام علّی واحد به مبدأ اول بازمی‌گردند و این ظرفیت، نشان‌دهنده توانایی فلسفه اسلامی برای گفت‌وگو با علوم معاصر است.
Copyright © The Author(s). This article is published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Rajabi, Arash, , Seyedeh masomeh. () قاعده الواحد و توحید افعالی؛ بازخوانی تعارض ظاهری و صورت‌بندی «انسجام وجودی عالم» با تکیه بر تفکیک ملامهدی نراقی. , (), - https://doi.org/10.22034/maarefeaqli.2026.5003963.
Arash Rajabi; Seyedeh masomeh ."قاعده الواحد و توحید افعالی؛ بازخوانی تعارض ظاهری و صورت‌بندی «انسجام وجودی عالم» با تکیه بر تفکیک ملامهدی نراقی". , , , , -
Rajabi, A, , S.() 'قاعده الواحد و توحید افعالی؛ بازخوانی تعارض ظاهری و صورت‌بندی «انسجام وجودی عالم» با تکیه بر تفکیک ملامهدی نراقی', , (), pp. -
