امکان در منطق و فلسفه / محمدباقر ملكيان

  • user warning: Table 'maarefeaqli.nashriyat.ir.nodewords' doesn't exist in engine query: SELECT * FROM nodewords WHERE type = 5 AND id = 451 in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\nodewords\nodewords.module on line 945.
  • user warning: Table 'maarefeaqli.nashriyat.ir.nodewords' doesn't exist in engine query: SELECT * FROM nodewords WHERE type = 5 AND id = 443 in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\nodewords\nodewords.module on line 945.

امکان در منطق و فلسفه

چكيده

در بخش نخست اين مقاله به امكان، چونان جهت قضيه در كلام ارسطو اشاره شد. سپس به آراى منطق‌دانان مسلمان پرداختيم. در سخنان دانشمندان مسلمان، چهار معنا براى امکان بازشناخته شده است. در بخش بعد، امکان در فلسفه را کاويده و چند بحث فلسفى دربارة آن را طرح کرده‌ايم؛ از جمله: امکان، ملاک احتياج به علت‌ـ و وجودى يا عدمى بودن آن؛ آن گاه دلايل هر قول را آورده‌ايم و پس از پذيرش وجودى بودن امکان، نحوه وجود امکان بررسى شده است. در اين بحث، سه ديدگاه مطرح است: معقول اول بودن امکان؛ معقول ثانى منطقى بودن و يا معقول ثانى فلسفى بودن آن.

کليدواژه‌ها

امکان، جهت قضيه، امکان عام، امکان خاص، امکان اخص، امکان استقبالى، احتياج به علت، نحوة وجود امکان، معقول اول، معقول ثانى فلسفى، معقول ثانى منطقى.