تأملي در برهان اخلاقي کانت / سيد عبدالرؤوف افضلي

  • user warning: Table 'maarefeaqli.nashriyat.ir.nodewords' doesn't exist in engine query: SELECT * FROM nodewords WHERE type = 5 AND id = 578 in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\nodewords\nodewords.module on line 945.
  • user warning: Table 'maarefeaqli.nashriyat.ir.nodewords' doesn't exist in engine query: SELECT * FROM nodewords WHERE type = 5 AND id = 554 in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\nodewords\nodewords.module on line 945.
  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 962.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 869.

چکيده

نوشتار پيش‌رو در پي آن است که برهان اخلاقي کانت را که از برهان‌هاي شناخته شده براي اثبات وجود خداوند در الهيات مغرب‌زمين است، مطالعه و بررسي کند. از اين‌رو، نخست ديدگاه کانت را در زمينه ديگر برهان‌هاي اثبات وجود خداوند، همانند برهان وجود‌شناختي، برهان کيهان‌شناختي و برهان غايت‌شناختي مطرح ساخته و بيان مي‌کند که اين برهان‌ها از نگاه کانت هيچ ارزش و اعتباري ندارند و اثبات وجود خداوند از راه هيچ‌يک از آنها امکان‌پذير نيست. سپس برهان اخلاقي کانت را ـ که تنها تکيه‌گاه او در اثبات وجود خداوند است ـ بر اساس يکي از تقريرهاي شناخته‌شده از آن تبيين مي‌کند. سرانجام، به واکاوي و ارزيابي اين برهان از چشم‌اندازهاي گوناگون پرداخته و نشان مي‌دهد برهان اخلاقي کانت ـ که از احکام عقل عملي است ـ توانايي اثبات وجود خداوند را به عنوان يکي از احکام عقل نظري ندارد.

 

کليدواژه‌ها

خداوند، برهان اخلاقي کانت، برهان وجودشناختي، برهان کيهان‌شناختي، برهان غايت‌شناختي، عقل عملي، عقل‌نظري.