بررسي و نقد ديدگاه‌هاي معرفت‌شناختي دربارة وجود ذهني / حجت كوثريان

  • user warning: Table 'maarefeaqli.nashriyat.ir.nodewords' doesn't exist in engine query: SELECT * FROM nodewords WHERE type = 5 AND id = 599 in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\nodewords\nodewords.module on line 945.
  • user warning: Table 'maarefeaqli.nashriyat.ir.nodewords' doesn't exist in engine query: SELECT * FROM nodewords WHERE type = 5 AND id = 533 in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\nodewords\nodewords.module on line 945.
  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 962.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 869.

چکيده
در مبحث وجود ذهني، آنچه از بُعد معرفت‏شناختي مورد توجه است اين است که آيا صورت ذهني از خارج حکايت مي‏کند؟ و آيا ماهيت اين صورت با ماهيت شيء خارجي يکي است؟
حکيمان مسلمان با پيش‌فرض بداهت علم با بحث وجود ذهني برخورد کرده‌اند. بنابراين، پاسخ آنها به پرسش نخست مثبت است. در برابر پرسش دوم، گروهي به عينيّت ماهوي باور دارند. اينان براي اثبات مدعاي خود گاه به بداهت و گاه به استدلال متوسل شده‌اند. گروهي نيز نظرية اشباح حكايتگر را ارائه کرده‌اند که بر اساس آن، ذهن كاشف از عين است، اما ملاكي كه اين نظريه براي حكايت ذهن از عين به دست مي‌دهد روشن نيست.
در مواردي نيز، اين نظريه از تبيين ادراک ناتوان است. نظرية عينيت ماهوي، تبيين روشن‌تري براي حكايت ذهن از عين ارائه مي‌دهد، اما اشكال اين نظريه اولاً برهاني نبودن آن و ثانياً ناسازگاري‌هايي است كه هم در درون اين نظريه و هم در تقابل اين ديدگاه، با برخي مواضع فلسفي ديگر مثل بحث اصالت وجود و اعتباريت ماهيت
رخ مي‌نمايد.
ما در اين مقاله با الهام از چگونگي شناخت واجب‌تعالي و بهره‌گيري از ديدگاه حکيمان متقدم، ادراک اشيا را به شناخت صفات و خواص و آثار آنها تفسيرکرده‌ايم.
 
کليدواژه‌ها
وجود ذهني، معرفت‌شناسي، بداهت علم، عينيت ماهوي و اشباح.