نوآوري فلسفي ابن‌سينا در زمينه تأثيرگذاري نفس بر بدن / سمانه جوادي

  • user warning: Table 'maarefeaqli.nashriyat.ir.nodewords' doesn't exist in engine query: SELECT * FROM nodewords WHERE type = 5 AND id = 725 in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\nodewords\nodewords.module on line 945.
  • user warning: Table 'maarefeaqli.nashriyat.ir.nodewords' doesn't exist in engine query: SELECT * FROM nodewords WHERE type = 5 AND id = 721 in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\nodewords\nodewords.module on line 945.

 

چکيده

از مهم‌ترين مسائل در مورد شناخت انسان، آگاهي از جنبه‌هاي پنهاني وجودي همچون نفس است که هميشه براي بررسي دلكش بوده است و از آنجا که يکي از مهم‌ترين ويژگي‌هاي فلسفه ابن‌سينا، تلاش ستودني او در نفس‌شناسي است، وي مي‌كوشد مسئله ارتباط نفس و بدن را چنان تبيين کند تا با مشکلات ناشي از آراي ارسطو در باب رابطه ماده و صورت نفس و بدن که همان تناقضات مربوط به تبيين حيات پس از مرگ است، روبه‌رو نشود. ابن‌سينا علم‌النفس را از علوم طبيعي دانسته و آثار گوناگوني در زمينه نفس دارد. نوآوري‌هاي او در تعريف نفس، اثبات نفس، تعامل نفس و بدن، رابطه عقل نفساني با عقل فعال و... و ارائه معاني ساده با واژگاني اندک ولي پرمعنا، باعث شاخص‌شدن ديدگاه‌هاي وي شده است. شيخ‌الرئيس برخلاف پيشينيان خود که مهم‌ترين آنها ارسطو، واضع علم‌النفس است، نفس را کمال جسم طبيعي، مدبّر بدن و مجرّد و روحاني در حدوث و بقا دانسته و معتقد است نفس و بدن جنبه‌هاي دوگانه وجود انسان هستند كه در يكديگر تأثير دوسويه دارند؛ به گونه‌اي كه نفس مصدر حيات، مدبّر و تنظيم‌كننده افعال بدن است و بدن و آمادگي آن نيز شرط وجود و مبدأ وحدت و استقلال نفس است. برخلاف ارسطو که معتقد است با از بين رفتن بدن، نفس هم نابود مي‌شود، شيخ‌الرئيس بر آن است كه نفس تا ابد فناناپذير است و فعل و انفعالات بدن ناشي از فعل و انفعالات نفس است. ابن‌سينا با معرفي و تبيين ماهيت جديدي از نفس و تجرد آن از ماده، نوآوري‌هاي مهمي را همراه با رويکردهاي تازه در اين موضوع ايجاد مي‌کند.

کليدواژه‌ها

ابن‌سينا، علم‌النفس، نفس، تجرد، مغايرت نفس و بدن، رابطه نفس و بدن.