وجه اعجاز در استجابت دعا / محسن ابراهيمي

چکيده

استجابت دعا يکي از اقسام ذکر شده براي معجزات است که به وسيله آن راستي مدعي نبوت و امامت اثبات مي‌شود. موارد استجابت دعا مختلف است؛ زيرا دعا گاهي از راه خارق‌العاده‌اي محقق مي‌شود و گاهي از راهي که خارق‌العاده بودن آن ثابت نشده است.

حکم به اعجاز، در کلام متکلمان شامل هر دو قسم مي‌شود؛ در حالي که معجزه دانستن هر دو قسم با اشکال‌هايي روبه‌رو است. همراه نبودن با ادعا و نداشتن تحدّي، اشکال‌هاي فراگيري است که برخي را واداشته است تا استجابت دعا را نوعي کرامت بدانند.

در جايي که دعا از راه عادي اجابت مي‌شود و يا خارق‌العاده بودن آن مشکوک است، اشکال اساسي ديگري نيز آشكار مي‌شود؛ زيرا نبودن قيد خارق‌العاده در اين گونه موارد با معجزه دانستن آن ناسازگار است.

مقاله پيش رو در پي پاسخ به اشکالات اعجاز دانستن دعاي مستجاب است و بيان مي‌کند که قبول اعجاز در قسم دوم متوقف بر ارائه تعريف جديدي از معجزه است؛ تعريفي که حقيقت معجزه را به وجود سبب قاهر و اراده غالب الهي بداند و امر عادي نيز هنگامي که داراي اين حقيقت و شرايط ذکر شده ديگر باشد، حکم به اعجاز آن مي‌شود.

کليدواژه‌ها

استجابت دعا، معجزه، کرامت، خارق‌العاده.