بررسي رويكرد پويشي در انديشه افلاطون

  • user warning: Table 'maarefeaqli.nashriyat.ir.nodewords' doesn't exist in engine query: SELECT * FROM nodewords WHERE type = 5 AND id = 829 in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\nodewords\nodewords.module on line 945.
  • user warning: Table 'maarefeaqli.nashriyat.ir.nodewords' doesn't exist in engine query: SELECT * FROM nodewords WHERE type = 5 AND id = 827 in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\nodewords\nodewords.module on line 945.

فائزه برزگر تبريزي*

چکيده

مقالۀ پيش‌رو مي‌کوشد دو نوع رويکرد پويشي را که در شيوه نظريه‌پردازي افلاطون به‌چشم مي‌خورد، از نظر بگذراند. نوع اول اين پويش، به‌عنوان برداشتي از مباحثه سقراط و پارمنيدس، کوششي است در اين جهت که شيوه پياده شدن ديالکتيک سقراط را که در آثار افلاطون ديده مي‌شود، در تعريف ايده‌ها و چگونگي ارتباط آن‌ها با اشياي محسوس نشان دهد. در هر مرحله پس از تولد تز، توانايي‌ها و بعد نقاط ضعف آن تز بررسي شده و براساس اين بررسي سنتز مربوطه شکل گرفته و بحث با همين ترتيب پيش مي‌رود. قدرت تفکر، استدلال، خلاقيت و نقض‌يابي به‌کار گرفته شده در اين مباحثه که باعث آغاز بحث و شاخ‌وبرگ يافتن آن مي‌شود، و جهت پنهاني که بحث را در چارچوب خود پيش مي‌برد، مي‌توان به عنوان پويشي در نظر گرفت که در روش افلاطون (تحت تعاليم سقراط) براي استخراج حقيقت از ذهن انسان خود را نشان مي‌دهد. رويکرد پويشي ديگري نيز از جنس فلسفه‌اي که امروزه به فلسفه پويشي شهرت دارد، در آثار افلاطون، به‌ويژه در نوع نگاه او به مثال خير، به چشم مي‌خورد که به نظر مي‌رسد در طول تاريخ فلسفه، از سوي انديشمندان به آن پرداخته نشده است.

 

کليدواژه‌ها

افلاطون، پارمنيدس، تفکر انتقادي، ديالکتيک، فلسفه پويشي.

 

*. دانشجوي دکتري فلسفه دين پرديس فارابي دانشگاه تهران                                         BarzegarTF@uc.ac.ir

    تاريخ دريافت: 17/06/1397، تاريخ پذيرش: 26/08/1397