ابزار و راه‌هاي معرفت ديني از ديدگاه علامه مجلسي

  • user warning: Table 'maarefeaqli.nashriyat.ir.nodewords' doesn't exist in engine query: SELECT * FROM nodewords WHERE type = 5 AND id = 830 in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\nodewords\nodewords.module on line 945.
  • user warning: Table 'maarefeaqli.nashriyat.ir.nodewords' doesn't exist in engine query: SELECT * FROM nodewords WHERE type = 5 AND id = 827 in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\nodewords\nodewords.module on line 945.

احسان سرخه‌اي*

عباس خدادادي**

چکيده

ابزار معرفت ديني، از مباحث محوري علم معرفت‌شناسي است. بررسي ديدگاه‌هاي علامه مجلسي درباره ابزار معرفت مي‌تواند برخي زواياي اين دانش در اعصار گذشته را آشکار سازد. پژوهه فرارو با روش کتابخانه‌اي و گاهي اسنادي به بيانات علامه مجلسي پيرامون روايات توانسته است به بررسي ابزار و راه‌هاي معرفت از ديدگاه او را بپردازد و برخي گزاره‌هاي متناسب با دانش معرفت‌شناسي نزد او را استخراج کند. او در آثارش، حس، عقل، شهود، وحي، الهام، تحديث و مرجعيت ديني را ابزار معرفت ديني مي‌داند. علامه مجلسي حس را ابزاري مهم در شناخت قلمداد مي‌کند و آن را مصون از خطا نمي‌داند. او برخلاف تصور برخي، عقل را معرفت‌بخش مي‌داند. وي شهود را ابزاري براي کسب معرفت به‌شمار مي‌آورد و در برخي موارد، آن را متعلق به آخرت معرفي مي‌کند. در نگاه علامه مجلسي، وحي مهم‌ترين ابزار معرفت است. از ديدگاه وي، الهام و وحي از منابع وثيق معرفت الهي هستند. تحديث نيز ابزاري است که بعد از رحلت پيامبر صلي الله عليه و آله وسلم براي ائمه عليه السلام، معرفت‌بخش بوده است. وي يکي از عوامل گمراهي را بهره‌ نگرفتن از ابزاري همچون مرجعيت ائمه عليه السلام در دين دانسته است.

کليدواژه‌ها

ابزار معرفت، الهام، شهود، عقل، وحي، علامه مجلسي.

 

*. استاديار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه                                 e.sorkhei@gmail.com

**. کارشناسي ارشد مدرسي معارف اسلامي، دانشگاه معارف اسلامي akhoda313313@gmail.com

    تاريخ دريافت: 12/09/1397، تاريخ پذيرش: 26/03/1398