تطور انديشه‌هاي کلامي در ميان اهل‌سنت از صفاتي‌گري تا اشعري‌گري / يعقوب جعفري

  • user warning: Table 'maarefeaqli.nashriyat.ir.nodewords' doesn't exist in engine query: SELECT * FROM nodewords WHERE type = 5 AND id = 508 in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\nodewords\nodewords.module on line 945.
  • user warning: Table 'maarefeaqli.nashriyat.ir.nodewords' doesn't exist in engine query: SELECT * FROM nodewords WHERE type = 5 AND id = 505 in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\nodewords\nodewords.module on line 945.
چكيده
انديشه‌هاي کلامي در تاريخ اهل‌سنت، با تحولات بسياري همراه بوده است. در آغاز، اهل‌حديث از جمله نمايندة فکري آنها احمدبن‌حنبل پرداختن به علم کلام را ناپسند مي‌دانستند، ولي به‌ناچار در برابر مخالفان بدان گراييدند و مکتب کلامي خاصي يافتند که به« صفاتيه» معروف است. بر اين اساس، اعتقاد‌نامه‌هايي منتشر کردند که از جمله آنها، اعتقاد نامة قادري بود كه القادربالله، خليفه عباسي به طور رسمي انتشار داد. تطور مهم ديگر اين بود كه دو مثلث از بزرگان آنان، دگرگوني‌هاي اساسي هم در انديشه‌هاي کلامي و هم در روش بحث پديد آوردند: مثلث اول، عبدالله‌بن‌سعيد کلابي، ابوالعباس قلانسي و حارث‌بن‌اسد محاسبي بودند که مي‌توان آنها را حلقة اتصال ميان اهل‌حديث و اشاعره دانست. مثلث دوم نيز، ابوجعفر طحاوي، ابومنصور ماتريدي و ابوالحسن اشعري بودند. در اين ميان، آنچه پذيرش عام يافت، کلام اشعري بود که پس از مخالفت‌هاي بسيار، سرانجام مکتب کلامي پذيرفته شدة بيشتر اهل‌سنت شد و درحال حاضر نيز، همان وضعيت را دارد.
 
کليدواژه‌ها
صفاتي‌گري، اشعري‌گري، اهل‌حديث، اثبات صفات زائد بر ذات، کلام، منابع اعتقادي اهل‌سنت، تطور انديشه‌هاي کلامي.