کتاب شرح‌الاصول‌الخمسهْ؛ تأليف قاضي‌عبدالجبار يا قوام‌الدين مانکديم؟ / اكبر راشدي‌نيا

  • user warning: Table 'maarefeaqli.nashriyat.ir.nodewords' doesn't exist in engine query: SELECT * FROM nodewords WHERE type = 5 AND id = 513 in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\nodewords\nodewords.module on line 945.
  • user warning: Table 'maarefeaqli.nashriyat.ir.nodewords' doesn't exist in engine query: SELECT * FROM nodewords WHERE type = 5 AND id = 505 in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\nodewords\nodewords.module on line 945.

 

چکيده
کتاب شرح الاصول الخمسهْْ در سال 1384ﻫ .ق براي نخستين بار از سوي مکتبهُْْ وهبهْْ و با تحقيق عبدالکريم عثمان در قاهره به چاپ رسيد. محقق کتاب به‌اشتباه، اسم مولف را قاضي عبدالجبار معتزلي معرفي کرد و همين امر سبب شد ديگران نيز بعدها اين کتاب را به قاضي نسبت دهند و به عنوان منبع معتزلي به كار برند. اين امر منشاء اشتباه‌هاي بسيار و باعث سردرگمي مراجعان شده است. از مواردي که درستي انتساب اين کتاب را به قاضي خدشه‌دار مي‌سازد، مي‌توان به موارد ذيل اشاره كرد:
1. در اين کتاب، مطالب متعددي از قاضي عبدالجبار نقل شده است که به طور متعارف هيچ نويسنده‌اي از خود چنين نقل‌هايي نمي‌کند؛
2. انتقاد از بعضي مواضع ديگر کتاب‌هاي قاضي عبدالجبار توسط مؤلف کتاب؛
3. تعارض‌هاي آشکار در مطالب اين کتاب با ديگر کتاب‌هاي قاضي؛
4. قرار داده شدن نظر مولف در مقابل نظر معتزله؛
5. ناسازگاري شيوة نگارش کتاب و ادبيات آن با ديگر کتاب‌هاي قاضي عبدالجبار.
با بررسي محتواي کتاب کاملاً برمي‌آيد كه اين کتاب از آثار زيدي است و نگارندة آن، قوام‌الدين مانکديم احمدبن‌ابي‌الحسين‌بن‌ابي‌هاشم زيدي درگذشته بعد از 420 ﻫ .ق است.
 
كليدواژه‌ها
كتابشناسي، منابع علم كلام ، منابع معتزله، منابع زيديه، قاضي عبدالجبار معتزلي، قوام‌الدين مانكديم.