سخن نخست

  • user warning: Table 'maarefeaqli.nashriyat.ir.nodewords' doesn't exist in engine query: SELECT * FROM nodewords WHERE type = 5 AND id = 535 in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\nodewords\nodewords.module on line 945.
  • user warning: Table 'maarefeaqli.nashriyat.ir.nodewords' doesn't exist in engine query: SELECT * FROM nodewords WHERE type = 5 AND id = 165 in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\nodewords\nodewords.module on line 945.
  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 962.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 869.
عرفان اسلامي فرآورده ارزشمندي از مجاهدت‌ها و مکاشفه‌هاي  سالکانه و عارفانة برجسته‌ترين عارفان مسلمان، همراه با باطن‌کاوي و ذوق‌گيري ايشان از سطوح مختلف دين است. از همين رو، عالمان طراز اول ديني در عرصه معارف اسلامي، همچون ابن‌سينا، صدرالمتألهين شيرازي، فيض کاشاني، ملاهادي سبزواري و در عصر ما، افرادي همچون علامه طباطبايي و بزرگاني ديگر را به خود شيفته کرده است. اين شيفتگي، از سر هوس‌ورزي و هواخواهي نيست که عرصه دين، جاي هوا و هوس نيست، بلکه اين دلدادگي، در تحقيق و فهم عميق دو سويه از معارف برين اسلامي و آموزه‌هاي عرفاني ريشه دارد. در همين راستا، تأمل عميق و فهم همه‌جانبه مسائل عرفاني ـ افزون بر آنکه در نهايت به فهم درست‌تر و کامل‌تر آموزه‌هاي عرفاني مي‌انجامد و به قضاوت منصفانه‌تري دربارة صحت و سقم آنها و ميزان هماهنگي و يا ناهماهنگي آنها با معارف شريعت منتهي مي‌گردد ـ در عرصه‌هاي مختلف دين‌پژوهي، همچون هستي‌شناسي، اخلاق و تربيت، روان‌شناسي، هنر و ادبيات و زبان‌شناسي و ... تأثير شگرفي خواهد داشت.
البته پيداست که ورود به معارف عرفاني و بررسي آثار عرفا افزون بر ذوق و استعداد لازم، به سعه صدر بالا و صبر و تحمل بسيار نيازمند است؛ زيرا قلبي که در چنبرة پندارهاي فراهم آمده از الهيات موروثي و عوامانه، گرفتار باشد و چند سطحي بودن دين در حوزه معارف را نشناسد و در دين‌شناسي، از سطح ظاهر الفاظ با همان معاني و مصاديق متعارف تجاوز نکند و فهم ضعيف خود را اوج معرفت ديني انگارد، هرگز نمي‌تواند به درک معارف عرفاني نائل شود و همگامي آنها با سطوح برين دين را بشناسد. بايد چشم‌ها را شست و دل‌ها را صفا داد و در وادي معرفتِ حق به تأمل آيات و روايات توحيدي نشست و درباره حديث «لو علم ابوذر ما في قلب سلمان لقتله» ژرف‌تر انديشيد.
يکي از پي‌آمدهاي درخشان انقلاب اسلامي ايران که با رهبري شخصيتي بي‌نظير و جامع‌الاطراف همچون امام خميني(ره) و هم‌زمان با ظهور علامه طباطبايي(ره) به دست آمد، فراهم شدن فضايي آماده براي دريافت معارف عميق عرفاني بوده است. گرايش عمومي در جهان امروز به مقولة عام عرفان و نيز گرايش‌هاي شديد عرفاني و معنويت‌گرايانة ايرانيان به ويژه جوانان و تحصيل کردگان، با کمک فضاي پس از انقلاب اسلامي، حوزه‌ها را به تغييري بنيادين در نگاه به آموزه‌هاي عرفاني واداشت؛ به‌گونه‌اي که رويکردهاي واپس‌گرايانه و قشري، جاي خود را به انديشه‌هاي همدلانه و ژرف‌نگر داد. تا آنجا که برخوردهاي بسيار سخيفي‌ که پيش‌تر در باب عرفان و عارف و آثار عرفا وجود داشت، به اقبالي عمومي در پذيرش منطق و فلسفه اسلامي تا فلسفه متعاليه صدرايي و نيز عرفان نظري و عملي بدل گرديد؛ به نظر مي‌رسد حرکت‌هاي مخالف عرفان در چنين فضايي ـ با وجود کنترل‌هاي مناسب ـ نه تنها آسيب‌زا نيست، بلکه مي‌تواند به نقد درست حوزه‌هاي مختلف عرفاني بينجامد، خرافات صوفيان نادان را از گوهرهاي ناب جدا کند و هرچه بيشتر سطوح مختلف اذهان طالبان علوم ديني را به معارف عميق شريعت آشنا سازد.
نشريه معارف عقلي، در اين ويژنامه که به عرفان اختصاص دارد، در پي کندوکاوي ژرف دربارة مسائل مطرح در حوزه‌هاي مختلف عرفاني است. باشد که اين کوشش‌ها در شفاف‌تر شدن هرچه بيشتر معارف اسلامي و عرفاني گامي مؤثر بوده باشد.
دبير علمي