مبناگرايي معتدل از ديدگاه پل موزر و ابن‌سينا / رحمت‌الله رضايي

  • user warning: Table 'maarefeaqli.nashriyat.ir.nodewords' doesn't exist in engine query: SELECT * FROM nodewords WHERE type = 5 AND id = 583 in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\nodewords\nodewords.module on line 945.
  • user warning: Table 'maarefeaqli.nashriyat.ir.nodewords' doesn't exist in engine query: SELECT * FROM nodewords WHERE type = 5 AND id = 554 in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\nodewords\nodewords.module on line 945.
  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 962.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 869.

چکيده
اختلاف در عوامل توجيه‌کننده يک باور، تفسيرهاي متفاوتي از مبناگرايي را پديد آورده است. از جمله اين تفسيرها، «مبناگرايي معتدل» است که از سوي معرفت‌شناس برجسته غربي، پل‌موزر ارائه شده است. از ديدگاه او، معرفت‌هاي تجربي انسان داراي دو دسته مباني هستند: گزاره‌اي و غيرگزاره‌اي. مباني غيرگزاره‌اي يا غيرمفهومي به ياري تبيين و نوعي انسجام‌گرايي، مي‌توانند مبناي مباني گزاره‌اي قرار گيرند و اين مباني گزاره‌اي، مبنايي براي ديگر معرفت‌هاي بشري باشند. وي اين ديدگاه را «درون‌گرايي غيرافراطي» مي‌نامد.
نويسنده با تبيين اين تفسير، آن را با ديدگاه ابن‌سينا سنجيده است. به نظر مي‌رسد ابن‌سينا به دو نوع مبنا معتقد است. براساس يک نوع مبنا، مي‌توان وي را مبناگراي راديکال دانست، اما براساس مبناي ديگر که مربوط به معرفت‌هاي تجربي است، مبناگراي معتدل به شمار مي‌رود که اين امر ديدگاه موزر و ابن‌سينا را به يکديگر نزديک مي‌سازد. مسئله مهم ديگر، نوعي‌برون‌گرايي در هردو ديدگاه است.
 
کليدواژه‌ها
توجيه، مبناگرايي معتدل، درون‌گرايي، برون‌گرايي،‌ دلايل معرفتي، توجيه منجّز، مبناي عقلي محض.